Üniversitelerden sağlık, yapay zekâ ve mühendislik alanlarında yeni çalışmalar

ANKARA – BHA

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Türkiye’deki üniversitelerin bilim, teknoloji, sağlık ve sosyal sorumluluk alanlarında yürüttüğü çalışmalardan haftanın öne çıkanlarını paylaştı.

YÖK tarafından yapılan açıklamada, Atatürk Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, OSTİM Teknik Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi ve Harran Üniversitesinde gerçekleştirilen araştırma ve projelere yer verildi.

Üniversitelerin özellikle yapay zekâ, sağlık teknolojileri, deniz araştırmaları ve mühendislik alanlarında geliştirdiği uygulamaların bilimsel araştırmalara ve günlük yaşamda karşılaşılan sorunların çözümüne katkı sağlaması hedefleniyor.

4 bin 444 kişinin verileri hastalıkların erken teşhisi için incelendi

Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi öncülüğünde yürütülen uluslararası araştırmada, 98 farklı sağlık durumuna sahip 4 bin 444 kişinin moleküler verileri analiz edildi.

Dünyanın önde gelen bilimsel dergilerinden Nature Communications’ta yayımlanan “Whole Blood Transcriptomics Atlas Across Human Diseases” başlıklı çalışmada kanser, Alzheimer, Parkinson, diyabet ve kalp-damar hastalıklarının da aralarında bulunduğu farklı sağlık durumlarına ilişkin kan örnekleri incelendi.

Makine öğrenmesi yöntemlerinin de kullanıldığı araştırmanın, hastalıkların erken teşhisinde yararlanılabilecek biyobelirteçlerin belirlenmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Çalışmanın ayrıca hastalıkların gelişim süreçlerinin takip edilmesi ve kişiselleştirilmiş tedavi yöntemlerine yönelik yeni araştırmaların geliştirilmesinde kullanılabileceği belirtiliyor.

Dokuz Eylül Üniversitesi 500’ü aşkın bilimsel deniz seferi gerçekleştirdi

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü, Türkiye’yi çevreleyen denizlerde bilimsel araştırmalarını sürdürüyor.

Ege Denizi, Marmara Denizi, Karadeniz ve Akdeniz’de çalışmalar gerçekleştiren enstitü, R/V Koca Piri Reis araştırma gemisiyle bugüne kadar 500’den fazla bilimsel sefere çıktı.

Sekiz lisansüstü programıyla deniz bilimleri alanında uzman yetiştiren enstitü, araştırma altyapısını geliştirmek amacıyla yeni projeler üzerinde de çalışıyor.

Bu kapsamda Cumhurbaşkanlığına sunulan “R/V Emir Çakabey” Yeni Araştırma Gemisi Projesi ile daha kapsamlı bilimsel seferlerin gerçekleştirilmesi ve deniz araştırmalarındaki teknik kapasitenin artırılması hedefleniyor.

Yerli sonar sistemlerinden 5’i AFAD’a teslim edildi

OSTİM Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Metin Balcı ve ekibi, su altındaki hedeflerin yüksek çözünürlükte görüntülenmesini sağlayan yerli sonar sistemi geliştirdi.

Taşınabilir olarak tasarlanan sistem, su altında kaybolan kişilerin ve araçların aranması, çeşitli hedeflerin tespit edilmesi ile deniz ve göl tabanlarının görüntülenmesi amacıyla kullanılabilecek.

Arama kurtarma faaliyetlerine teknolojik destek sağlaması hedeflenen proje kapsamında 6 sonar sistemi üretildi.

Üretilen sistemlerden 5’i, arama kurtarma çalışmalarında kullanılmak üzere Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına (AFAD) teslim edildi.

Beyin ameliyatları için yerli dijital ikiz teknolojisi geliştirildi

Hacettepe Üniversitesi Nöroşirürji Eğitim, Araştırma ve İnovasyon Merkezi (HÜNERİM) bünyesinde, riskli ve karmaşık beyin ameliyatlarının sanal ortamda planlanmasına yardımcı olan yerli bir dijital ikiz sistemi geliştirildi.

“Kişiselleştirilmiş Cerrahi Anatomi Görselleştirme Platformu (Persanavi)” adı verilen sistem, hastaların radyolojik görüntülerini kullanarak beyin dokusu, damarlar, sinirler ve hastalıklı bölgelerin üç boyutlu modellerini oluşturuyor.

Yapay zekâ ve bilgisayar teknolojilerinden yararlanılan uygulama sayesinde, geleneksel yöntemlerle günler sürebilen modelleme işlemleri dakikalar içerisinde tamamlanabiliyor.

Sistemin cerrahi müdahale öncesindeki planlama süreçlerini kolaylaştırması ve doktorlara zaman kazandırması hedefleniyor.

Köprülerdeki hasarları erken belirleyen yapay zekâ modeli

Afyon Kocatepe Üniversitesi Dr. Öğr. Üyesi Murat Hiçyılmaz tarafından geliştirilen “CwBot” isimli yapay zekâ modeli, köprü ve benzeri taşıyıcı sistemlerde oluşabilecek yapısal hasarların erken tespit edilmesini amaçlıyor.

Çelik köprüler ve kafes taşıyıcı sistemler için geliştirilen model, yapılarda meydana gelen titreşimleri analiz ederek olası sorunların belirlenmesine yardımcı oluyor.

Deprem, şiddetli rüzgâr, korozyon ve aşırı kullanım gibi etkenlerin neden olabileceği hasarların erken aşamada tespit edilmesi hedefleniyor.

Çalışmanın köprü ve viyadüklerin güvenliğinin izlenmesine, bakım süreçlerinin planlanmasına ve yapısal sorunlara zamanında müdahale edilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Harran Üniversitesinden 5 bini aşkın öğrenciye giyim desteği

YÖK’ün paylaştığı çalışmalar arasında üniversitelerin sosyal sorumluluk projeleri de yer aldı.

Harran Üniversitesinde ihtiyaç sahibi öğrencilerin giyim ve ayakkabı gereksinimlerini ücretsiz karşılamak amacıyla oluşturulan “Genç Mağaza”, 2022 yılından bu yana faaliyetlerini sürdürüyor.

Proje kapsamında bugüne kadar 5 binden fazla öğrenciye ulaşılırken, yalnızca bu yıl yaklaşık 2 bin öğrenciye destek sağlandı.

Üniversitede yürütülen uygulamayla öğrencilerin temel ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sunulması ve kampüs yaşamında sosyal dayanışmanın güçlendirilmesi amaçlanıyor.

YÖK tarafından paylaşılan çalışmalar, üniversitelerde bilimsel araştırmaların yanı sıra teknoloji geliştirme ve sosyal destek alanlarında da farklı projelerin yürütüldüğünü ortaya koyuyor.