Sıfır Atık Vakfı afet kaynaklı atıkların yönetimi için çalışmalarını sürdürüyor

İSTANBUL – BHA

Sıfır Atık Vakfı bünyesinde çalışmalarını sürdüren Afet Kaynaklı Atık Yönetimi Merkezi, afetlerin yol açtığı çevresel sorunların azaltılması ve sürdürülebilir atık yönetimi uygulamalarının geliştirilmesi için faaliyetlerine devam ediyor. Merkez, afet öncesinde risklerin belirlenmesinden afet sonrasında ortaya çıkan atıkların toplanması, ayrıştırılması, geri kazanılması ve bertaraf edilmesine kadar uzanan süreçlere odaklanıyor.

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın öncülüğünde gelişen Sıfır Atık yaklaşımı, doğal kaynakların korunması ve çevresel risklerin azaltılmasının yanı sıra afetlere karşı dirençli bir gelecek oluşturulmasını da kapsıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çevre ve iklim alanındaki iradesi doğrultusunda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum’un sürdürülebilir şehirler, iklim değişikliğine uyum ve kaynak verimliliği hedefleri de afetlerin çevresel sonuçlarının azaltılmasını önemli bir çalışma alanı haline getiriyor.

“Doğru atık yönetimi afetlere karşı direncin artırılması açısından kritik”

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samet Ağırbaş, atıkların doğru yönetilmesinin özellikle büyük şehirlerde afet risklerinin azaltılması açısından önem taşıdığını belirtti.

İstanbul gibi nüfus yoğunluğu yüksek, hızlı kentleşmenin ve yoğun yağışların etkilerinin hissedildiği şehirlerde atık yönetiminin önemine dikkat çeken Ağırbaş, atıkların gelişigüzel çevreye bırakılmasının yağmur suyu kanallarını ve drenaj sistemlerini tıkayarak sel ve taşkınların etkisini artırabileceğini ifade etti.

Atık yönetiminin yalnızca çevre temizliği olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Ağırbaş, bu konunun şehirlerin afetlere karşı direncinin artırılması, insan sağlığının korunması ve doğal kaynakların sürdürülebilirliği açısından da kritik olduğunu kaydetti.

Ağırbaş, afetlerin olumsuz etkilerini azaltmak için yerel yönetimlerden vatandaşlara kadar toplumun tüm kesimlerinin sorumluluk alması gerektiğini belirterek atıkların kaynağında ayrıştırılması, uygun şekilde toplanması ve değerlendirilmesinin önemini dile getirdi.

Sıfır Atık yaklaşımının şehirlerin günlük yaşamına daha güçlü biçimde entegre edilmesinin çevresel riskleri azaltabileceğini belirten Ağırbaş, bu sayede daha güvenli ve sürdürülebilir yaşam alanlarının oluşturulabileceğini ifade etti.

Afetlerin çevresel etkilerine karşı önleyici yaklaşım

İklim değişikliğinin etkileri, hızlı kentleşme ve doğal kaynaklar üzerindeki baskı, afetlerin yol açtığı çevresel sorunların boyutunu artırıyor. Afetlerden sonra ortaya çıkan inşaat ve yıkıntı atıkları, kirlenmiş topraklar, evsel atıklar ve tehlikeli kalıntılar; su ve toprak kirliliği, ekosistemlerin zarar görmesi ve halk sağlığı açısından çeşitli riskler oluşturuyor.

Atıkların kontrolsüz biçimde birikmesi ve yönetilmesi, afet sonrası iyileşme çalışmalarını zorlaştırırken doğal kaynakların yeniden kullanım olanaklarını da sınırlandırıyor.

Afet Kaynaklı Atık Yönetimi Merkezi, bu sorunların yalnızca afet sonrasında değil, afet öncesinde de ele alınması gerektiği anlayışıyla çalışmalarını sürdürüyor. Atık kaynaklı risklerin belirlenmesi, mevcut yönetim süreçlerinin incelenmesi ve afetlerin çevresel etkilerini azaltabilecek yöntemlerin geliştirilmesi merkezin öncelikleri arasında bulunuyor.

Saha araştırmaları ve teknik yayınlarla çözüm geliştiriliyor

Merkezin yürüttüğü saha araştırmalarıyla afet kaynaklı atık yönetiminde karşılaşılan sorunların ve ihtiyaçların belirlenmesi amaçlanıyor. Araştırmalardan elde edilen bulguların teknik yayınlar ve rehberler aracılığıyla ilgili kurumların ve yerel yönetimlerin kullanımına sunulması hedefleniyor.

Çalışmalar kapsamında afet atıklarının güvenli biçimde toplanması, ayrıştırılması, taşınması, geri kazanılması ve bertaraf edilmesine yönelik çözüm süreçleri değerlendiriliyor.

Uygun atıkların yeniden ekonomiye kazandırılması ve afet sonrası yeniden yapılanma süreçlerinde ikincil ham maddelerden yararlanılması da döngüsel ekonomi yaklaşımı çerçevesinde ele alınıyor.

Merkez, afet yönetiminde görev alan kurumların mevcut sorumluluklarını tamamlayıcı nitelikte araştırmalar yürütmeye, teknik bilgi üretmeye ve sürdürülebilir atık yönetimi çözümleri geliştirmeye odaklanıyor.

Afet atıklarının yönetimi için çalıştay düzenlenecek

Afet kaynaklı atık yönetimi alanındaki bilgi birikiminin artırılması ve çözüm önerilerinin ortak bir zeminde değerlendirilmesi amacıyla merkez tarafından önümüzdeki dönemde bir çalıştay düzenlenmesi planlanıyor.

İlgili kurumların, uzmanların, akademisyenlerin ve diğer paydaşların bir araya geleceği çalıştayda, afet atıklarının yönetiminde karşılaşılan sorunların, mevcut ihtiyaçların ve uygulanabilir çözüm yollarının ele alınması hedefleniyor.

Çalıştayın; saha araştırmaları ve teknik çalışmalarla elde edilen bulguların paylaşılmasına, kurumlar arası iş birliğinin geliştirilmesine ve afet öncesi hazırlık ile afet sonrası iyileşme süreçlerinde sürdürülebilir atık yönetimi uygulamalarının yaygınlaştırılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.

Sıfır Atık yaklaşımıyla afetlere dirençli gelecek hedefleniyor

Afet kaynaklı atıkların yönetimi, çevre kirliliğinin önlenmesinin yanı sıra doğal kaynakların korunması, halk sağlığının gözetilmesi ve ekonomik kaynakların verimli kullanılması bakımından da önem taşıyor. Bu nedenle afet öncesi risk azaltma çalışmalarının, afet sırasındaki atık yönetimi süreçlerinin ve afet sonrası iyileştirme uygulamalarının birbiriyle bağlantılı biçimde yürütülmesi gerekiyor.

Sıfır Atık Vakfı bünyesindeki Afet Kaynaklı Atık Yönetimi Merkezi, saha araştırmaları, yayın hazırlıkları ve çözüm geliştirme çalışmalarıyla Sıfır Atık ilkelerinin afet yönetimi süreçlerinde daha etkin uygulanmasına katkı sunmayı hedefliyor.

Merkezin çalışmalarıyla afet kaynaklı atıkların çevresel etkilerinin azaltılması, geri kazanım olanaklarının geliştirilmesi ve sürdürülebilir yeniden yapılanma anlayışının güçlendirilmesi amaçlanıyor.