İran: Hürmüz Boğazı şartlar karşılanmadan açılmayacak

ANKARA – BHA

İran, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için şartlarının yerine getirilmesini beklediğini açıkladı. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD’nin taahhütlerini uygulamaması halinde boğazın açılmayacağını söyledi.

Galibaf, İran’ın hem müzakere hem de mücadele yürütmesi gerektiğini belirterek, uygun zamanda diplomasi yoluyla sahadaki kazanımların güçlendirileceğini ifade etti. İranlı Meclis Başkanı, ülkesinin düşmanlarına karşı askeri güç kullanacağını da söyledi.

İran’ın Hürmüz şartları

Tahran yönetimi daha önce yaptığı açıklamalarda Hürmüz Boğazı’nın açılmasını ABD ile yürütülen müzakereler ve savaşın sona ermesiyle ilişkilendirmişti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 12 Eylül’de yaptığı açıklamada, ABD’nin ablukayı ve saldırıları durdurması halinde boğazın açılabileceğini belirtmişti.

İranlı yetkililerin önceki açıklamalarında ayrıca ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması, petrol yaptırımlarını sona erdirmesi, İran’ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması ve askeri tehditlerin sonlandırılması gibi şartlar gündeme gelmişti.

Hürmüz’de gemi trafiği düşük seviyede

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ndeki petrol ve doğal gaz sevkiyatları açısından dünyanın en kritik deniz geçiş noktalarından biri olmayı sürdürüyor.

Reuters’ın 18 Eylül tarihli verilerine göre, bir önceki gün Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca dört ticari yük gemisi geçti. Bu sayı, son 10 günlük ortalamanın oldukça altında kaldı. Aynı dönemde bazı LNG gemilerinin de boğazın dışında yeniden görülmeye başladığı bildirildi.

Boğazdaki düşük gemi trafiği, bölgedeki çatışmaların enerji taşımacılığı üzerindeki etkisini sürdürdüğünü gösteriyor.

Küresel enerji taşımacılığı açısından kritik

Hürmüz Boğazı, çatışmalar öncesinde dünya petrol ve doğal gaz sevkiyatlarının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir güzergah olarak öne çıkıyordu. Bölgedeki güvenlik sorunları nedeniyle sevkiyatların azalması, enerji arzı ve petrol fiyatları açısından uluslararası piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.

Bölgede yalnızca Hürmüz Boğazı değil, Kızıldeniz’in güneyindeki Babu’l Mendeb Boğazı’nda yaşanan gelişmeler de enerji taşımacılığı üzerindeki baskıyı artırıyor. Reuters, Yemen’deki Husilerin bölgedeki ilerleyişi ve Suudi Arabistan’ın hava saldırılarının ardından Babu’l Mendeb güzergahındaki ticari gemi trafiğinin de gerilediğini bildirdi.

İran’ın son açıklamasıyla birlikte Hürmüz Boğazı’nın geleceği, ABD ile yürütülen temaslar ve bölgedeki çatışmaların seyriyle bağlantılı olmaya devam ediyor.