Resmi Gazete’de yayımlandı: “Aile ve Nüfus On Yılı” başladı

Genelgede, toplumların istikrarlı şekilde varlıklarını sürdürebilmesinde güçlü aile ve nüfus yapısının hayati rol oynadığı vurgulandı. Türkiye’de ailenin, toplumun temeli olarak kabul edildiği ve bu durumun anayasal güvence altında olduğu hatırlatıldı. Ayrıca Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde de ailenin “toplumun doğal ve temel birimi” olarak tanımlandığına dikkat çekildi.

Demografik değişim ve düşen doğurganlık

Genelgede, küresel ölçekte geçmişte nüfus artışını sınırlayıcı politikaların uygulandığı anımsatılarak, günümüzde demografik yapıda önemli değişimlerin yaşandığı ifade edildi. Türkiye’de doğurganlık hızının Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesine gerilediği belirtilerek, aile ve nüfus yapısındaki değişimlerin kritik bir boyuta ulaştığına işaret edildi.

2026-2035 “Aile ve Nüfus On Yılı” ilan edildi

2025 yılının “Aile Yılı” ilan edilmesinin ardından, çalışmaların daha kapsamlı yürütülmesi amacıyla 2026-2035 dönemi “Aile ve Nüfus On Yılı” olarak ilan edildi. Bu kapsamda hazırlanan “Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi”, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda oluşturularak kamuoyuyla paylaşıldı.

Tüm kurumlara ortak sorumluluk

Genelgede, aile ve nüfus politikalarının etkin şekilde uygulanabilmesi için kamu kurumları başta olmak üzere toplumun tüm kesimlerinin eş güdüm içinde hareket etmesi gerektiği belirtildi.

Bu kapsamda kurumların faaliyetlerini aileyi koruyucu ve nüfusu artırıcı yaklaşımla yürütmesi istendi.

15 maddelik yol haritası

Genelgede yer alan ve uygulanması öngörülen maddeler şöyle sıralandı:

1- Aile ve nüfus yapısının korunması ve güçlendirilmesi hususundaki ülke önceliklerimiz ulusal politika belgeleri ile kurumların stratejik plan ve programlarına dahil edilecek, bu öncelikler uluslararası belgelerin müzakere süreçlerinde ve uluslararası kuruluşların Türkiye ülke programlarının hazırlanması, kabulü ve uygulanmasında kamu kurum ve kuruluşlarınca esas alınacaktır.

2- Tüm kamusal politika, düzenleme, uygulama ile kamu kurumları tarafından yürütülen veya desteklenen araştırmalar aile kurumuna ve nüfus değişimine etkileri yönünden değerlendirmeye tabi tutulacak ve sonuçlar uygulama süreçlerine yansıtılacaktır.

3- Kamu kurum ve kuruluşları somut görev alanlarıyla ilgili faaliyetlerinde aileyi koruyucu ve nüfusu artırıcı yaklaşımla hareket edecek, uygulamalarını buna göre yürütecek, resmi belgelerinde, plan ve programlarında, hizmet içi eğitimlerinde aile ve nüfus politikasıyla uyumlu kavramsal çerçeve esas alınacak, bu çerçeveye ilişkin rehberlik Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sağlanacaktır.

4- Aileyi ve nüfusu olumsuz etkileyen cinsiyetsizleştirme akımı, zararlı alışkanlık ve bağımlılıklar, nesilleri her türlü menfi etki ve müdahaleye karşı koruyacak bütüncül bir politika çerçevesinde ele alınacaktır.

5- Evlilik müessesesinin toplumsal itibarı korunacak, evliliklerin sağlam temeller üzerine inşa edilmesi ve nitelikli bir biçimde sürdürülmesi, genç yetişkinlerin evliliğe teşvik edilmesi ve evliliğin kolaylaştırılmasına yönelik mekanizmalar güçlendirilecektir.

6- “Annelik ve babalık” çocuğun sağlıklı gelişimindeki belirleyici rolüyle toplumsal bir değer olarak tahkim edilecek, çok çocuklu aile yapısı desteklenecek, çocuk sahibi olmayı özendiren ve kolaylaştıran uygulamalar hayata geçirilecektir.

7- Gençlerin donanımlı bireyler olarak yetiştirilmesine yönelik politikalar güçlendirilecek, yaşlı refahına yönelik sürdürülebilir sosyal güvenlik ve sağlık sistemleri ile başta aile merkezli olmak üzere çeşitlendirilmiş bakım ve destek modelleri geliştirilecek, kuşaklar arası dayanışma pekiştirilecektir.

8- Nüfusun dengeli dağılımını gözeten bütünleşik bir çerçevede kırsal alandaki nüfus kaybının önlenmesi, kentlerde yoğunlaşan nüfusun kırsal alanlara geri dönüşünün özendirilmesi ve kentsel mekanların aile ve çocuk odaklı bir perspektifle dönüştürülmesi için bütüncül tedbirler hayata geçirilecektir.

9- Mevcut hukuki düzenlemeler aile ve nüfus yapısını koruma ve güçlendirme yaklaşımıyla gözden geçirilecek, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yeni hukuki düzenlemelere ilişkin çalışmalar yürütülecektir.

10- Aile ve nüfus yapısında meydana gelen değişimlerin düzenli olarak takip edilmesi ve incelenmesine yönelik ulusal, stratejik ve resmi istatistik üretilen araştırmalar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sorumluluğunda yürütülecek, güçlü aile ve nüfus hedefleri doğrultusunda lisansüstü programlar ve araştırma teşvikleri başta olmak üzere akademik altyapı geliştirilecektir.

11- Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi’nin etkin icrası için kurumsal yapılanma, yerel uygulama kapasitesi, işbirliği, teknik ve dijital altyapı güçlendirilecek, personelin mesleki yetkinliği geliştirilecektir.

12- Türkiye’nin konuya ilişkin olarak uluslararası mecralarda üstlendiği öncü rolü tahkim eden diplomasi faaliyetleri yürütülecek, ülkemiz ile benzer tutum sergileyen ülkelerle işbirlikleri geliştirilecektir.

13- Tüm kitle iletişim araçlarındaki zararlı unsurların tespiti, değerlendirilmesi ve önlenmesine yönelik dijital aile kalkanı oluşturulması başta olmak üzere ilgili mevzuat kapsamında gerekli tedbirler alınacak, aile dostu yayıncılık teşvik edilecek ve sorumlu medya kullanımı bilinci yaygınlaştırılacaktır.

14- Güçlü aile ve nüfus hedeflerine dair iletişim kampanyaları yürütülecek, bu konular örgün ve yaygın eğitim programlarında temel bir bileşen olarak ele alınacaktır.

15- Her yıl mayıs ayının son haftası “Milli Aile Haftası” olarak kutlanacak, kamu kurum ve kuruluşlarınca bu haftanın anlam ve önemine uygun etkinlikler düzenlenecektir.

Bakanlık koordinasyonunda yürütülecek

Genelgede, “Aile ve Nüfus On Yılı” kapsamında yürütülecek tüm çalışmaların Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda gerçekleştirileceği belirtilerek, kamu kurumlarının faaliyetlerini bu çerçevede planlayarak Bakanlığa raporlayacağı ifade edildi.