Mehmet Şevket Eygi, Vefat Yıldönümünde Anıldı

ANKARA – BHA 

Mehmet Şevket Eygi, Türk kültürünü bir yapı taşı ve İslam sanatını dava olarak benimseyen yazar ardından derin izler bıraktı. Düzenli yazılarıyla gazete okurlarına, salonlarda hitap ettiği dinleyenlere tebliğde bulundu.

Çeşitli etkinlik programlarıyla anılan Eygi, fikirleri ve eserleri aktarıldı. Bir başka geniş katılımlı anma toplantısı ise Yeni Dünya Vakfı’nda düzenlenen görkemli programla gerçekleştirildi.

Mehmet Nuri Yardım’ın yönetiminde yapılan anma programında; yakınında bulunmuş olan Prof. Dr. Sefa Saygılı, Doç. Dr. Ali Akben ve Av. Ali Cahit Polat, Eygi’nin hayatını, fikir dünyasını, hizmetlerini ve bıraktığı mirası anlattılar. Mesut Altunterim’in hazırladığı belgesel gösterimiyle de Eygi’nin hayatından önemli kesitler katılımcılarla paylaşıldı.

Gazeteci, yazar Mehmet Nuri Yardım yaptığı konuşmada, “…1960’lardan vefat ettiği tarihe kadar toplumun aydınlanması için yazılar yazdı, kurduğu Bedir Yayınevi’nde seçkin eserler neşretti. Hayırlı, bereketli ömrünün son aylarına kadar davet edildiği toplantılarda konuştu, fikirlerini açıkladı, tekliflerde bulundu, projeler sundu” değerlendirmesinde bulundu.

Yardım, Eygi’nin hayatı boyunca zorluklara göğüs gerdiğine değinerek sözlerini sürdürdü;        ‘…Merhum Mehmet Şevki ağabey, bin bir çileye, hapishane hayatına katlandı, gurbette yaşamak zorunda kaldı. O, derdi olan bir adamdı. Mukaddes derdi, davası yani İslami hassasiyetiydi. Biricik derdi Müslümanların derdiydi. Ümmetin meselelerini sahip çıkıyor, onları gündeme getiriyordu. Bilhassa, Müslümanların birlik ve beraberlik ruhu için çalışıyordu. Zira Cenab-ı Allah’ın Yüce Kitabı Kur’an-ı Kerim’de “Müminler kardeştir.” ayet-i kerimesine hakkıyla ve temiz yüreğiyle inanıyordu. Bu inancın Müslümanlar arasında tam manasıyla anlaşılması ve yaşanması için bütün gayretiyle çalışıyordu. Bazı insanlar yalnızca kendi hayatlarını yaşamaz; bir devrin hâfızasını ve ruhunu da omuzlarında taşırlar.  Mehmed Şevket Eygi, kalemi, şahsiyeti ve fikirleriyle ardında derin izler bırakmış böyle müstesna bir münevverdi. Onun hayatı, aynı zamanda Türkiye’nin son yarım asırlık fikir ve kültür macerasına açılan bir pencerede gibidir…” ifadelerine yer verdi.

Katılımcılar toplantının ardından merhum yazar için Merkezefendi Camii’nde ikindi namazından sonra okunan Mevlid-i Şerif’e iştirak ettiler. Topluluk daha sonra Mehmed Şevket Eygi’nin, Merkezefendi Türbesi’nin yanı başında bulunan kabrini ziyaret ettiler.

Mehmet Şevket Eygi kimdir;

Eygi 1933, Ereğli / Zonguldak doğumludur. Öğrenimine 1940 yılında Galatasaray Lisesi’nin ilkokul kısmında başladı. Burada Ünlü kaleci Turgay Şeren, milletvekilliği yapmış fabrikatör Memduh Gökçen, sınıf arkadaşları oldu. Lise döneminde Abdi İpekçi, Mümtaz Soysal ile birlikte okudu.

Galatasaray Lisesi’ni bitirdikten (1952) sonra sınavla burslu olarak okuma hakkını kazandığı Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne kaydolarak Ankara’ya yerleşti. Öğrencilik yıllarında çevirmen olarak Fransız Kültür Merkezi’nde çalıştı. 1956’da SBF’nin Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden mezun olan Eygi, Dışişleri Bakanlığı’nda çalışmak üzere girdiği kazanmasına rağmen ataması yapılmadığı için Diyanet İşleri Başkanlığı’nda açık bulunan mütercimlik kadrosunda işe başladı. Burada çalışırken, aralarında Avukat Rıza Ulucak, daha sonra Faisal Finans’ta müdürlük yapacak Salih Özcan’ın bulunduğu on kişilik bir grupla 1957 yılında, ‘İslam’dergisini çıkardı. Askerliğini yedek subay olarak tamamladıktan (1958-59) kısa bir süre sonra 27 Mayıs 1960 ihtilali oldu. O dönemde İstanbul’dan, Mahir İz Hoca’dan bir mektup alarak yönetimine getirildiği haftalık ‘Yeni İstiklal’ gazetesiyle gazeteciliğe başladı. Eygi’nin yönetiminde yoluna devam eden ‘Yeni İstiklal’ gazetesi (1960-67), o dönemin şartlarında iyi bir okur kitlesi buldu, 35 binlere varan bir satış rakamı yakaladı.

1961 yılında, Menderes’in idam yıldönümünde “Zulümlerin En Alçakçası Kanunların Gölgesinde Yapılandır” başlığıyla, onu savunan bir yazı yayınladığı için tutuklanarak hapse mahkûm edildi. Eygi, Ekim 1966’da ise ‘Bugün’ gazetesinde çalışmaya başladı. Beş yıl yönettiği ve ABD’nin tüm dünyada antikomünizm kampanyaları yürüttüğü bir dönemde yayın hayatını sürdüren Bugün gazetesi, dindar kitleyi galeyana getiren yayınlarıyla 100 bin civarında tirajları gördü. Eygi, Bugün’deki ateşli yazılarıyla toplumda “komünizmle mücadele namazı” olarak bilinen o günlerin sabah namazlarında çok büyük kalabalıkların toplanmasını sağladı. ‘Bugün’ gazetesinde yaptığı çağrıya uyarak yüz binlerce insan sabah namazlarını büyük cemaatlerle kılıyor; bu cami mitinglerinde vaiz ya da imam, halka komünizmin Türkiye ve İslâm dini için ne büyük tehlike olduğunu anlatıyordu. O dönemde Türkiye’de sol ve Marksist yapılanma çalışmaları had safhada olduğundan bu namazlardaki kalabalığa göz yumulduğu iddia edilir.

1969’un birinci ayında hacca gitmek amacıyla Türkiye’den çıkış yaptı. Bir ay sonra tarihe “Kanlı Pazar” olarak geçen hadise meydana geldi. Eygi’nin gazetesi ‘Bugün’, 10 Şubat 1969’da İstanbul’a gelen Amerikan 6. Filo aleyhine yapılan gösterileri sürekli eleştirdi. Eygi, hakkındaki davaların üç ay içinde çıkmasını umduğu basın affı gecikince yurtdışında altı yıl kaldı. Bu sürenin üç ayını Suudi Arabistan’da, 15 gününü Ürdün’de, geri kalanını, kısa bir süre Fransa ve en uzun süre ile Almanya’da geçirdi. 12 Mart 1971 muhtırası, gazetelerini süresiz kapatıncaya kadar yurtdışından yazı yazmaya devam etti. Türkiye’ye 1974 senesinin sonbaharında gelebilen Mehmet Şevket Eygi için gazetecilik serüveni de büyük ölçüde bitmiş oldu. Bu dönemde sahibi olduğu Bedir Yayınevi ile ilgilendi. 1976’da haftalık ‘Büyük Gazete’yi çıkardı. 1986’da Günaydın gazetesince bir süre çıkarılan Yeni Haber gazetesinde günlük yazılar yazdıktan ve kısa bir süre de ‘Zaman’ gazetesinin genel yayın yönetmenliğini yaptıktan (1988) sonra yeniden yayıncılığa döndü. Birkaç ay da Hürriyet grubunun çıkardığı ‘Son Çağrı’da yazdı. 1991 yılından itibaren Milli Gazete’de yazarlığını sürdürdü.