Yükseköğretim mezunlarında beyin göçü arttı

ANKARA – BHA

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2025 yılı Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri, yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göç eğilimine ilişkin verileri ortaya koydu. Buna göre, yükseköğretim mezunları arasındaki beyin göçü oranı bir önceki yıla göre artarak yüzde 2,2’ye ulaştı.

Cinsiyete göre incelendiğinde beyin göçü oranı erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olarak kaydedildi.

Beyin göçünün en yüksek olduğu il İstanbul

2025 yılında yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranının en yüksek olduğu il yüzde 4 ile İstanbul oldu. İstanbul’u İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova izledi.

Beyin göçü oranının en düşük olduğu il ise yüzde 0,2 ile Siirt olarak belirlendi. Siirt’in ardından Hakkâri, Kilis, Van ve Bitlis sıralandı.

Erkeklerde beyin göçü oranının en yüksek olduğu iller İstanbul’da yüzde 4,7, İzmir’de yüzde 4,4, Ankara’da yüzde 3,6, Eskişehir’de yüzde 2,9 ve Yalova’da yüzde 2,8 olarak kaydedildi.

Kadınlarda ise İstanbul yüzde 3,4 ile ilk sırada yer aldı. İstanbul’u yüzde 2,8 ile İzmir, yüzde 2,4 ile Ankara, yüzde 1,7 ile Eskişehir ve yüzde 1,5 ile Bursa takip etti.

Vakıf üniversitesi mezunlarında oran yüzde 4,4

Üniversite türüne göre değerlendirildiğinde, devlet üniversitesi mezunlarının beyin göçü oranı 2024 yılındaki yüzde 1,7 seviyesinden 2025’te yüzde 1,9’a yükseldi. Vakıf üniversitesi mezunlarında ise oran yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e çıktı.

Vakıf üniversitelerinden mezun olanlar arasında beyin göçü oranı, eğitimdeki burs durumuna göre de farklılık gösterdi. Tam burslu eğitim alanlarda oran yüzde 8,6 olurken, kısmi burslu eğitim alanlarda yüzde 3,8, ücretli eğitim alanlarda ise yüzde 3,7 olarak belirlendi.

Beyin göçünde bilişim ve mühendislik alanları öne çıktı

Eğitim ve öğretim alanlarına göre en yüksek beyin göçü oranı yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojilerinde görüldü. Bu alanı yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat; yüzde 3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik izledi.

Bilişim ve iletişim teknolojileri, cinsiyete göre yapılan değerlendirmede de ilk sırada yer aldı. Bu alandaki beyin göçü oranı erkeklerde yüzde 8,2, kadınlarda yüzde 5,1 oldu.

En düşük oran erkeklerde yüzde 0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik alanında, kadınlarda ise yüzde 0,7 ile eğitim alanında kaydedildi.

Moleküler biyoloji ve genetik ilk sırada

Lisans programlarına göre yapılan incelemede en yüksek beyin göçü oranına sahip bölüm yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik oldu.

Bölümlere göre beyin göçü oranları şöyle sıralandı:

• Moleküler biyoloji ve genetik: yüzde 13,1

• İşletme mühendisliği: yüzde 13

• Matematik mühendisliği: yüzde 11

• Elektronik mühendisliği: yüzde 10,9

• Fizik mühendisliği: yüzde 10,2

Fransızca eğitim alanlarda beyin göçü oranı yüzde 10,5

Öğrenim diline göre yapılan değerlendirmede, Fransızca eğitim alan mezunlar yüzde 10,5 ile en yüksek beyin göçü oranına sahip grup oldu.

Fransızcayı yüzde 7,5 ile Almanca, yüzde 6,8 ile İngilizce ve yüzde 5 ile Rusça takip etti.

Mezunların ilk tercihi Almanya oldu

Yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göç ederken en çok tercih ettiği ülke Almanya olarak belirlendi. Almanya, yüzde 22 ile ilk sırada yer alırken, onu yüzde 16,9 ile Amerika Birleşik Devletleri, yüzde 10,5 ile Birleşik Krallık, yüzde 8,3 ile Hollanda ve yüzde 5,2 ile Kanada izledi.

Ülkelere göre tercih edilen lisans programları da farklılık gösterdi. Almanya’ya göç eden mezunlar arasında bilgisayar mühendisliği en büyük paya sahip oldu. Aynı bölüm, Birleşik Krallık ve Hollanda’ya göç eden mezunlar arasında da ilk sırada yer aldı.

Amerika Birleşik Devletleri’ne göç eden mezunlarda elektrik-elektronik mühendisliği en büyük paya sahip lisans programı olurken, Kanada’yı tercih edenler arasında işletme bölümü öne çıktı.