Tarihin doğduğu yerden dünyaya açılan kapı

İZMİR – BHA

Bornova’nın binlerce yıllık derin tarihini ve kültürel katmanlarını gün yüzüne çıkarma misyonunu sürdüren Bornova Belediyesi, anlamlı bir kültürel buluşmaya daha imza attı. Kent tarihçisi ve yazar Altan Altın tarafından kaleme alınan ve İzmir merkezli Ala Yayıncılık imzasıyla raflardaki yerini alan “Destanların Doğduğu Yer: Bornova Homeros Mağaraları” isimli kitabın tanıtımı gerçekleştirildi. Atatürk Kitaplığı’nın tarihi ve huzurlu bahçesinde düzenlenen imza ve söyleşi günü; Bornova Belediye Başkanı Ömer Eşki’nin yanı sıra İzmir’in kültür, sanat, akademi ve siyaset dünyasından çok sayıda seçkin ismi bir araya getirdi. Kitapseverlerin yoğun ilgi gösterdiği etkinlikte yazar Altan Altın, Bornova Homeros Mağaraları’nı tarih, coğrafya ve toplumsal bellek üçgeninde ele alarak, antik ozanın bu bölgeyle olan kopmaz bağlarını konuklara aktardı.

Başkan Eşki: “Bu eser, Bornova’nın mirasını tüm dünyaya sunan somut bir kanıttır”

Etkinlikte coşkulu bir konuşma yapan ve yazar Altan Altın’a Bornova’ya katkılarından dolayı “Bornova Baba” diye hitap eden Bornova Belediye Başkanı Ömer Eşki, yerel tarihe sahip çıkmanın önemine dikkat çekti. Başkan Eşki, “Bornova’nın kültürüne, mirasına ve tarihsel kimliğine sahip çıkan, bu yolda emek harcayan herkese yürekten teşekkür ediyoruz. Altan Altın’ın kaleme aldığı bu kıymetli kitap ve bugün gerçekleştirdiğimiz tanıtım organizasyonu, Bornova’nın eşsiz tarihi ve kültürel mirasının gelecek nesillere eksiksiz aktarılması adına atılmış çok stratejik bir adımdır. İnanıyorum ki bu eser, gelecekte kentimize olan ilgiyi katbekat artıracak ve turizmden akademiye kadar her alanda temel bir yapı taşı olacaktır. Tüm dünyaya Homeros ile ilgili en somut, en sarsılmaz kanıtları sunan bu muazzam çalışma için başta Altan Altın olmak üzere emeği geçen tüm mesai arkadaşlarıma şükranlarımı sunuyorum.” diye konuştu.

Uluslararası basın Bornova’yı konuşuyor: “Dünya mirası bu mağaralarda gizli”

Altan Altın’ın titiz araştırmalar sonucu literatüre kazandırdığı eseri, sadece Türkiye’de değil, son günlerde yabancı basında da geniş yankı uyandırdı. Uluslararası medya kuruluşlarında yer bulan analiz ve haberlerde, batı edebiyatının kurucusu kabul edilen Homeros’un İzmir ve özellikle Bornova ile olan kopmaz bağlarına geniş yer ayrıldı. Asırlık zeytin ağaçlarıyla kuşatılmış sarp yamaçlarda yer alan ve yerel anlatılarda doğrudan Homeros ile ilişkilendirilen gizemli mağaralar, yabancı gazetecilerin de odak noktası oldu.

Uluslararası basına verdiği demeçlerde bölgenin küresel önemine değinen Altan Altın, çok uzun yıllardır “Homeros Vadisi” olarak korunan ve anılan bu özel alanın, dünyanın dört bir yanından gelen tarih ve edebiyat meraklılarını ağırladığını vurguladı. Altın, antik şairin ölümsüz şiirlerini fısıldadığı rivayet edilen bu mistik mağaraları çıplak gözle görmek isteyen binlerce turistin her yıl İzmir’e akın ettiğini belirtti.

Yüzyıllardır süren büyük gizem: Antik kaynaklar ve Meles Nehri’nin sırrı

Batı edebiyat tarihinin en büyük tartışmalarından biri olan İlyada ve Odysseia destanlarının tam olarak nerede kaleme alındığı sorusu, asırlardır bilim insanlarının ve arkeologların merak konusudur. Bu tarihsel tartışmanın en güçlü merkez üssü ise hiç şüphesiz İzmir’dir. Homeros’un Antik Smyrna ile olan ilişkisi, Meles Nehri ve nehrin çevresindeki doğal mağaralarla olan bağlantısı antik dönemin en güvenilir kaynaklarında dahi kendine yer bulmuştur. Nitekim MS 2. yüzyılda yaşamış olan dünyaca ünlü Yunan tarihçi ve coğrafyacı Pausanias, seyahatnamelerinde Homeros’un Meles Nehri yakınındaki bir mağarada inzivaya çekilerek şiirlerini yazdığını açıkça zikreder. Bornova’da yer alan Homeros büstünde yer alan, “İlyada ve Odysseia destanlarını bu topraklarda derledim. Bornova’da yaşadım” şeklindeki çarpıcı ifadeler de bu tarihsel tezi destekleyen en güçlü kültürel hafıza unsurlarından biri olarak dikkat çekmektedir.

Ölümsüz bir eve dönüş hikayesi: Beyaz perdeye taşınan Odysseia

Kitapta ve söyleşide geniş yer bulan unsurlardan biri de Homeros’un insanlık tarihine miras bıraktığı Odysseia Destanı oldu. Truva Savaşı’nın yıkıcı mağlubiyetinin ve zaferinin ardından, İthaka Kralı Odysseus’un ana vatanına dönebilmek için çıktığı tehlikelerle dolu, amansız ve uzun yolculuğu merkezine alan destan, insan iradesinin en büyük sembolüdür. Sadık eşi Penelope ve oğlu Telemakhos’a kavuşabilmek adına tam 10 yıl boyunca canavarlarla, tanrıların gazabıyla ve doğaüstü güçlerle mücadele eden Odysseus’un bu epik eve dönüş çabası, sinema dünyasının da gözdesi olmuştur. Son olarak dev bir prodüksiyonla beyaz perdeye uyarlanan ve dünya genelinde gişe rekorları kırarak büyük ses getiren epik film, Homeros’un ve dolayısıyla onun yaşadığı Bornova topraklarının evrensel değerini bir kez daha kanıtlamıştır.

Ömrünü kent tarihine arayan bir isim: Altan Altın

1965 yılında Çanakkale’de dünyaya gözlerini açan Altan Altın, 1973 yılından bu yana, Homeros’un ayak izlerini taşıyan ve İlyada Destanı’nı derlediği Bornova’da yaşamaktadır. Yarım asra yakın süredir bağ kurduğu bu kentin tarihi izlerini sürmeyi bir yaşam biçimi haline getiren Altın, 2000’li yılların başından itibaren Bornova’nın saklı kalmış geçmişini aydınlatan sayısız akademik ve kültürel çalışmaya imza attı. Kentin zenginliğini kitlelere yaymak amacıyla radyo ve televizyon programları hazırlayıp sunan usta yazar, bölgede düzenlenen kültür turlarına da rehberlik ederek öncü bir rol üstlendi.

Bornova’nın ilk kapsamlı gezi rehberini hazırlayan yazarın, okuyuculardan büyük beğeni toplayan “Bornova’m, Mor Salkımların Masalı” (2016)ve “Pesulaki Sohbetleri-Hikayeler Şehri Bornova” (2023) adlı iki önemli eseri daha bulunmaktadır. Milliyet Gazetesi bünyesinde “Tarih Notları” köşesinde yedi yıl boyunca aralıksız olarak kentin tarihsel kodlarını yazan Altan Altın, Uluslararası İzmir Araştırmaları Merkezi tarafından sadece 25 yılda bir elit isimlere takdim edilen prestijli “İzmir Ödülü”nün de sahibidir.