Yeni Anayasa taslağına değerlendirme: Hak ve özgürlükler ön planda

KAZAKİSTAN – BHA

Kazakistan Cumhuriyeti’nde hazırlanan yeni Anayasa taslağı, insan hak ve özgürlüklerini merkeze alan yaklaşımıyla kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, akademik çevrelerden de değerlendirmeler gelmeye devam ediyor. El-Farabi Kazak Milli Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Fakültesi Diplomatik Tercüme Bölümü öğrencisi Safura Boribayeva tarafından kaleme alınan değerlendirme yazısında, taslağın hukuki, sosyal ve demokratik yönleri ayrıntılı şekilde ele alındı.

”Kazakistan Cumhuriyeti’nin yeni Anayasa taslağında, insan hakları ve özgürlüklerinin en yüksek değer olarak korunmasına özel önem verilmiştir. İnsan haklarının üstünlüğü, herkesin yasa ve mahkeme önünde eşitliği ile ayrımcılığa izin verilmemesi ilkelerinin güvence altına alınması, devletin adil ve hukuka dayalı bir toplum sağlamaya yönelik çabasını göstermektedir. Taslak, insan haklarının korunmasını, dijital ortamda güvenceleri ve kişisel verilerin korunmasını da içerecek şekilde güçlendirmektedir.

Yeni Anayasa taslağının Önsözünde sosyal, ekonomik ve kültürel hakların geniş bir yelpazesi yer almakta; çalışma, eğitim hakkı – eğitim ve kültür, bilim ve inovasyonun ülkenin rekabet gücü ile beşeri sermayesinin gelişmesinin faktörleri olarak geleceğin öncelikleri olduğu; halkın refahının artırılması, sağlığın korunması, sosyal güvenlik ve kültürel yaşama katılım haklarının bulunduğu açıkça belirtilmektedir. Bu, Anayasa’nın sosyal yönelimini ve devletin vatandaşların insana yakışır yaşam koşullarını sağlamadaki sorumluluğunu ortaya koymaktadır.

Vatandaşların Anayasa ve yasalara uymaları, diğer insanların hak ve özgürlüklerine saygı göstermeleri, vatanı savunmaları, doğaya ve kültürel mirasa özenle yaklaşmaları gibi yükümlülüklerin güvence altına alınması da büyük önem taşımaktadır. Haklar ile yükümlülükler arasındaki bu uyum, hukuki kültürün, vatandaşlık sorumluluğunun ve aktif bir yaşam tutumunun oluşmasına katkı sağlar.

Egemenlik, toprak bütünlüğü ve ulusal birlik değerlerine özel önem verilmesi de olumlu bir gelişme olup, bu durum günümüz küresel meydan okumaları koşullarında özellikle önemlidir. Anayasal değişiklikler, vatandaşların çıkarlarına odaklanan, daha açık ve hesap verebilir bir devletin oluşmasına katkı sağlamaktadır.

Anayasamız, demokratik bir devletin geliştirilmesi, sivil toplumun güçlendirilmesi ve ülkedeki hukuk bilincinin artırılması için sağlam bir hukuki temel oluşturmaktadır.

Genel olarak, yeni Anayasa taslağı ilerici, dengeli, uluslararası insan hakları standartlarına ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin gelişiminin stratejik hedeflerine uygun olarak değerlendirilebilir. Kabul edilmesi, daha ileri sosyo-ekonomik büyüme için sağlam bir hukuki temel oluşturacak ve devlet ile toplum arasındaki güveni güçlendirecektir.”

Safura Boribayeva
El-Farabi Kazak Milli Üniversitesi
Uluslararası İlişkiler Fakültesi
Diplomatik Tercüme Bölümü
Almatı / Kazakistan