Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger: Ukrayna savaşından en çok ABD kazançlı çıktı

Yerel Haberler - 19.11.2025 - 8:32

ANKARA – BHA

Ülger, Rusya’nın Ukrayna topraklarının yaklaşık beşte birini kontrol altına almasına karşın bunun çok ağır bir bedel karşılığında gerçekleştiğini vurguladı. Moskova’nın:

• Avrupa Konseyi’nden ihraç edildiğini,

• enerji ihracatının büyük ölçüde durduğunu,

• uluslararası yaptırımlar nedeniyle ekonomik olarak tecrit edildiğini,

• Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin Putin hakkında tutuklama kararı çıkardığını

belirten Ülger, Rusya’nın uluslararası hareket alanının ciddi şekilde daraldığını ifade etti.

Rusya’nın bu savaşta “toprak kazanımı” kadar “mevcut konumunu koruma refleksiyle” hareket ettiğini belirten Ülger, Moskova’nın Soğuk Savaş sonrası yaşadığı çözülme korkusunun yeniden belirginleştiğini söyledi.

Avrupa Birliği: Enerji krizi, stagflasyon ve aşırı sağ yükselişi

Prof. Ülger’e göre savaşın ikinci büyük kaybedeni Avrupa Birliği. AB ülkeleri, Rus enerji kaynaklarının kesilmesiyle ciddi bir ekonomik daralma ve stagflasyon süreciyle karşı karşıya kaldı. Ayrıca:

• savunma harcamalarının artması,

• 7 milyonu aşan Ukraynalı sığınmacı akını,

• aşırı sağ partilerin birçok ülkede iktidara veya ana muhalefete yükselmesi

Avrupa siyasetinde dengeleri altüst etti.

ABD: NATO patronajını güçlendirdi, savunma gelirlerini artırdı

Analizin en çarpıcı bölümü ise ABD’nin savaşın asıl kazananı olduğuna dair değerlendirme.

Ülger’e göre Washington yönetimi üç önemli başlıkta çıkar elde etti:

1. NATO’daki liderlik yeniden tahkim edildi

Savaş öncesinde NATO’nun geleceği ve işlevi tartışılırken, Ukrayna’daki çatışma ittifaka yeni bir misyon ve birliktelik sağladı. Prof. Ülger, “NATO’nun beyin ölümü gerçekleşmiştir” diyen Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un sözlerini hatırlatarak, savaşın bu tartışmayı tamamen bitirdiğini belirtti.

2. NATO’nun genişlemesi hızlandı

Rusya tehdidi nedeniyle Finlandiya ve İsveç’in NATO’ya katılması, ABD’nin uzun yıllardır sürdürdüğü “Rusya’yı çevreleme stratejisinin” sahada güçlenmesini sağladı.

3. Avrupa’nın savunma harcamaları ABD lehine arttı

AB’nin 2030’a kadar savunmaya 800 milyar Euro ayırma kararı ve NATO’nun harcamalarını 2035’e kadar millî gelirin %5’ine çıkarma hedefi, ABD savunma sanayii için büyük bir pazar genişlemesi anlamına geliyor. Ülger’e göre silah ve teçhizat ihtiyacının en az yarısı ABD’den karşılanacak.

ABD-Ukrayna ilişkilerinde yeni dönem: Nadir elementler anlaşması

Prof. Ülger, Trump yönetiminin “emrivaki” bir şekilde Ukrayna ile nadir elementler konusunda anlaşma yaptığını, ABD’nin böylece Ukrayna’nın doğal kaynakları üzerinde belirgin bir kontrol sağladığını ifade etti.

“Savaşın gidişatı belirsiz, ancak kazanan belli”

Savaşın 2025 boyunca İstanbul ve Alaska’da yürütülen müzakerelere rağmen ateşkes üretmediğini hatırlatan Ülger, çatışmanın geleceğine dair belirsizliğin sürdüğünü belirtti.

Sonuç olarak Ülger, “Ukrayna savaşının bugüne kadarki seyrinden fayda sağlayan tek aktör ABD’dir” değerlendirmesini yaptı. Rusya ve Avrupa büyük kayıplar yaşarken, Washington hem siyasi hem ekonomik hem de stratejik açıdan pozisyonunu güçlendirmiş durumda.