Eğitimci Hayat Aras yazdı: Dünya Türk Dili Ailesi Günü

Yerel Haberler - 17.12.2025 - 9:29

EGEMEN ALTINBAŞ / ANKARA – BHA

Eğitimci Hayat Aras’ın yazısı şöyle: Dünya Türk Dili Ailesi Günü

Sözlü ve yazılı belgeleriyle somut bir geçmişe ve tarihsel sürekliliğe sahip Türk Dili günümüzde birden fazla bağımsız devletin resmi dilidir. Bu özellikleriyle Türk Dili, hem tarihi kökleri hem de günümüzdeki canlı ve aktif kullanım alanlarıyla özgün bir dil ailesi olarak öne çıkmakta ve dünyanın en çok konuşulan dilleri arasında yer almaktadır. Bugün Balkanlardan Türkistan’a, Kafkaslardan Sibirya’ya, Altaylardan Tuna’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada aynı kökten beslenen, zengin bir kültürel mirası paylaşan Türk Dili ailesi; Gagauzca, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Tatarca, Başkurtça, Türkmence, Hakasça, Tuvaca, Altayca, Karaçayca, Teleütçe, Şorca gibi birçok Türk Dilini kapsar.

Sözlü geleneğin ve yazılı taşların ürünlerini geçmişten günümüze kesintisiz taşıyan eserlerimiz, dünyaya yükselen sesimizdir. “Üze kök tengri asra yağız yer kılındıkta ikkin ara kişi oglı kılınmış.” sözleriyle başlayan taşların hikâyesi, 1300 yıl sonra bilimsel olarak tescillenmiş, bir kez daha taşa kazınmış, bengüleştirilmiştir: Bir millet, bir kök, bir ses. 25 Kasım 1893’te Vilhelm Thomsen tarafından çözülen taşların Türklere ait olduğu yine Vilhelm Thomsen tarafından 15 Aralık 1893’te dünyaya duyurulmuştur. Yüzyıllar sonra bengütaşların konuşturulduğu bu tarih, Türk dilinin, bilimsel doğum günü olmuştur.

43. UNESCO Genel Konferansı kapsamında, 15 Aralık Dünya Türk Dili Ailesi Günü olarak ilan edildi. Semerkant’ta alınan bu karar; Türk dili konuşan halkların ortak geçmişinin ve ortak geleceğinin uluslararası düzeyde tanınmasının önemli bir adımı, Türk dilinin ve Türk kültürünün, UNESCO’nun evrensel platformunda konumlandığının belgesidir.