Doç. Dr. Bolat: ”Sorun, bunların aynı anda üst üste gelmesini sağlayan görünmez yapı.”

Yerel Haberler - 21.04.2026 - 0:00

ANKARA – BHA  Türkiye’de artan okul güvenliği tartışmaları sürerken, Bolat uluslararası literatüre dayanarak geliştirdiği Dört Katmanlı Şiddet Modelini kamuoyuyla paylaştı. Bu modele göre şiddet, dört alanın aynı anda kesişmesiyle ortaya çıkıyor: * Çocuğun iç dünyasında biriken görünmez yaralar * Aile içinde fark edilmeyen duygusal dinamikler * Okulda yaşanan dışlanma ve değersizlik hissi * Dijital dünyanın bu süreci hızlandıran etkisi “Bu modelin en kritik mesajı şu: Her şeyi çözmek zorunda değilsiniz. Bu dört katmandan sadece birini bile zayıflatmanız, sonucu değiştirebilir.” “Ekran süresi değil, ekranın neyi telafi ettiğini sorun” Bolat’a göre çocukların teknolojiye yönelimi çoğu zaman yanlış okunuyor: “Bir çocuk saatlerce oyun oynuyorsa, bu bir disiplin sorunu değil, bir ihtiyaç sinyalidir. Asıl soru ‘Nasıl engellerim?’ değil, ‘Bu çocuk gerçek hayatta neyi bulamıyor?’ olmalı.”

Türkiye’de kritik bir ebeveynlik paradoksu

Bolat, Türkiye’de yaygın bir duruma dikkat çekiyor: “Ebeveynler çocuklarının hayatına çok dahil ama duygularına yeterince temas etmiyor. Ne yaptığını biliyoruz ama ne hissettiğini bilmiyoruz.” İyi niyetle yapılan bazı davranışların uzun vadede zarar verebildiğini vurguluyor: Koşullu sevgi, sevgi geri çekme, suçluluk yükleme ve duyguları küçümseme… “Bunlar dışarıdan ‘ilgili ebeveynlik’ gibi görünür ama içeride çocuğun kendilik duygusunu zayıflatır. Çocuk ya tamamen uyum sağlar ya da bir noktada patlar.” “Erkek çocukların duygularını tek kanala sıkıştırıyoruz” Okul saldırılarında faillerin büyük çoğunluğunun erkek olmasına dikkat çeken Bolat şöyle diyor: “Erkek çocuklara üzülmeyi, korkmayı, yardım istemeyi öğretmiyoruz. Tüm duygular tek bir kanala dönüşüyor: öfke. Üzüntü öfkeye, korku öfkeye, yalnızlık öfkeye dönüşüyor. Ve o öfke biriktiğinde, patlama ilk iletişim biçimi oluyor.”

Okullara çağrı: Önleme sistemi kurulmalı

Bolat’a göre çözüm sadece fiziksel güvenlik değil: “Metal dedektörler değil, bilimsel tehdit değerlendirme sistemleri fark yaratır.” ABD’de binlerce vakada kullanılan modellerin, doğru uygulandığında hem riskleri azalttığını hem de okul iklimini iyileştirdiğini belirtiyor.

Medya için kritik uyarı: “Her manşet bir etki yaratır”

Bolat, araştırmalara atıfla yoğun ve detaylı şiddet haberlerinin benzer olayları tetikleyebileceğini söylüyor: “Saldırganı görünür kılan her içerik, farkında olmadan bir sonrakine zemin hazırlar. Bu nedenle sorumlu yayıncılık hayati önemde.”

Ebeveynlere net ve uygulanabilir öneri

Bolat mesajını basit ama güçlü bir çağrıyla bitiriyor: “Bu gece sadece 10 dakika ayırın. Telefonu bırakın. Öğüt vermeyin, düzeltmeyin. Sadece yanında olun. Amaç konuşmak değil, temas kurmak.” “Çocuk kendini gerçekten görülmüş hissederse, bu his onun en güçlü koruyucu kalkanı olur.” Bolat, bu modeli kapsamlı şekilde kamuoyu ve okullarla paylaşacağını da belirtti.