Çocuk medyasının görünmeyen etkileri “En Yumuşak Güç” kitabında ele alındı

Yerel Haberler - 24.10.2026 - 8:45

ANKARA – BHA

Çocukların dijital dünyayla ilişkisini ve medya içeriklerinin günlük yaşamlarına yansımalarını inceleyen “En Yumuşak Güç: Çocuk Medyası ve Popüler Kültür”, Vadi Yayınları etiketiyle okurla buluştu.

Bora Durmuşoğlu tarafından kaleme alınan kitap, çocuk medyasını yalnızca ekran başında geçirilen süre üzerinden değerlendirmek yerine içeriklerin çocukların diline, davranışlarına, tercihlerine ve kültürel değerlerine nasıl yansıdığını ele alıyor.

Çizgi filmler, sinema, dijital oyunlar, sosyal medya, lisanslı ürünler, algoritmalar ve yapay zekâ gibi farklı alanları kapsayan çalışmada, çocukların karşılaştığı medya içeriklerinin günlük yaşamlarındaki etkileri inceleniyor.

Çocukların izledikleri içerikler günlük yaşamlarını nasıl etkiliyor?

“Çocukların izlediği hiçbir şey ekranda başlayıp ekranda bitmiyor.” düşüncesinden hareket eden kitapta, medya karakterlerinin çocukların hayatındaki yeri, küresel popüler kültürün dil ve davranışlar üzerindeki etkileri ile dijital platformların içerik sunma biçimleri değerlendiriliyor.

Çocukların izledikleri karakterlerle kurdukları bağların zamanla tüketim alışkanlıklarına, oyun tercihlerine ve günlük yaşamlarına yansıyabildiğine dikkat çekilen eserde, algoritmaların çocuklara hangi içerikleri, neye göre sunduğu da tartışılıyor.

Yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte çocuk medyasının gelecekte nasıl şekillenebileceği, çalışmanın önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Yazar Bora Durmuşoğlu, çocukların dikkatini çekmeye yönelik dijital rekabeti şu sözlerle değerlendiriyor:

“Çocuklarımızın dikkatini çekebilmek için dünyanın en büyük teknoloji şirketleriyle aynı evin içinde yarışıyoruz.”

Yerli ve nitelikli çocuk içeriklerinin önemi vurgulanıyor

Kitapta, çocukların dijital dünyadan tamamen uzaklaştırılması veya yasaklarla sınırlandırılması yerine, yetişkinlerin çocukların içinde büyüdüğü medya ortamını tanımasının önemine dikkat çekiliyor.

Ebeveynlerin ve eğitimcilerin içeriklerin niteliğini değerlendirmesi, çocuklarla medya kullanımı üzerine iletişim kurması ve dijital dünyanın sunduğu imkânlarla riskleri birlikte ele alması gerektiği belirtiliyor.

Yerli içerik üretimine ayrı bir bölüm ayrılan eserde, çocukların kendi dillerinden, kültürlerinden ve değerlerinden beslenen yapımlarla buluşmasının önemine vurgu yapılıyor.

Bununla birlikte bir içeriğin yalnızca yerli olmasının yeterli olmadığı, çocukların yararını gözeten, özgün, nitelikli ve uluslararası alanda rekabet edebilecek yapımların geliştirilmesi gerektiği ifade ediliyor.

Millî yayıncılık anlayışı, temiz içerik yaklaşımı ve Türkçenin korunması da kitapta değerlendirilen konular arasında bulunuyor.

Dijital mahremiyette ortak sorumluluk çağrısı

Çalışmada öne çıkan konulardan biri de çocukların dijital mahremiyetinin korunması.

Dijital ortamda çocukların karşılaştığı risklere karşı sorumluluğun yalnızca çocuklara yüklenmemesi gerektiği vurgulanırken, ailelerin, içerik üreticilerinin, dijital platformların ve karar vericilerin birlikte hareket etmesinin önemi ele alınıyor.

Çocukların güvenli ve nitelikli medya içeriklerine erişiminin sağlanmasında yayıncıların ve yapımcıların üstlendiği sorumluluklara dikkat çekiliyor.

Kitap, bu yönüyle yalnızca ebeveynlere ve eğitimcilere değil; medya profesyonellerine, akademisyenlere, yapımcılara, yayıncılara ve çocuk politikaları üzerine çalışan karar vericilere de hitap ediyor.

Kitapta yüzlerce kavramı içeren Çocuk Medyası Sözlüğü bulunuyor

“En Yumuşak Güç: Çocuk Medyası ve Popüler Kültür” kitabının sonunda, çocuk medyası ve popüler kültür alanında kullanılan yüzlerce kavramı bir araya getiren “Çocuk Medyası Sözlüğü” yer alıyor.

Popüler kültürden lisanslamaya, dijital teknolojilerden yapay zekâya kadar geniş bir alandaki kavramları içeren sözlük, okuyucuların çocuk medyasıyla ilgili terimlere başvurabilmesi amacıyla hazırlandı.

Eser, çocuk medyasının farklı boyutlarını ele alan bölümleri ve kapsamlı sözlüğüyle alan üzerine çalışanlar için başvuru kaynağı olmayı amaçlıyor.

Deneyimlerini kitaba taşıdı

Kitabın yazarı Bora Durmuşoğlu, marka yönetimi, pazarlama, medya ve lisanslama alanlarındaki mesleki deneyimlerini çalışmasına yansıttı.

Kanallarda yöneticilik yaptığı dönemde içerik üretimi, markalaşma, yapımların farklı yayın mecralarına taşınması ve çocuk izleyicilerle buluşturulması gibi alanlarda görev alan Durmuşoğlu, bu deneyimlerini çocuk medyası üzerine yürüttüğü çalışmalarla birleştirdi.

Yazarın çocuk ve aile alanındaki projeleri ile ebeveyn olarak edindiği gözlemler de kitabın hazırlanmasında etkili oldu.

Çocuk medyasının toplumsal ve kültürel etkilerini farklı yönleriyle değerlendiren eser, yetişkinleri çocuklara hangi içeriklerin yasaklanması gerektiğinden önce, nasıl bir medya ortamı sunulduğu üzerine düşünmeye davet ediyor.

“En Yumuşak Güç: Çocuk Medyası ve Popüler Kültür”, Vadi Yayınları etiketiyle kitapçılarda ve çevrim içi satış noktalarında okurlara sunuldu.