Bursa’dan eğitim dünyasına yeni bir kavram: “Umut Zekâsı”

Yerel Haberler - 30.04.2026 - 0:00

BURSA – BHA

Sivas’ın Gürün ilçesinden katılan İlçe Millî Eğitim Müdürü Muharrem Demir, “Zekânın Yeni Boyutu mu? Çoklu Zekâ Kuramı Perspektifinden Umut Zekâsının Kavramsal Analizi” başlıklı bildirisiyle büyük ilgi gördü.

“Zeki ama çalışmıyor” çıkmazına bilimsel cevap

Demir sunumunda eğitim dünyasının en sık duyduğu cümlelerden birini merkeze aldı: “Zeki ama çalışmıyor.”

Bu ifadenin bir tembellik sorunu değil, zekânın doğru şekilde yönlendirilememesi sorunu olduğunu belirten Demir, “Umut zekâsı yeni bir zekâ türü değil; mevcut zekâ alanlarını harekete geçiren düzenleyici bir motordur.” dedi.

Umut, sadece duygu değil

Sunumda umut kavramının yalnızca bir beklenti ya da moral unsuru olmadığı vurgulandı. Umut zekâsı;

* Hedef belirleme, * Alternatif yollar üretme, * Stratejik plan yapma, * Engel karşısında sebat etme

gibi becerileri organize eden bir üst kapasite olarak tanımlandı.

Demir, umut zekâsının düşünce–duygu–davranış bütünlüğünü sağlayarak öğrenmenin sürdürülebilirliğini artırdığını ifade etti.

Gürün modeli örnek gösterildi

Sunumda Gürün’de yürütülen “Gürün Okuyor, Okudukça Yazıyor” ve “Oku Da Gel” projeleri de paylaşıldı. Okuma kültürünün artmasıyla öğrencilerde “yapabilirim” algısının güçlendiği, aktif katılım ve sebat davranışının yükseldiği belirtildi.

Eğitimde yeni bir tartışma başlığı

Kongrede dikkat çeken bu yaklaşım, eğitim çevrelerinde yeni bir tartışma başlattı: Zekâ tek başına yeterli mi, yoksa onu sürdürülebilir performansa dönüştüren bir “umut kapasitesi” mi gerekiyor?

Sunum sonunda katılımcılar, umut zekâsının rehberlik hizmetlerinden sınıf içi uygulamalara kadar geniş bir alanda değerlendirilebileceğini ifade etti.

Eğitimde başarıyı yalnızca notlarla değil; hedef, irade ve sebatla birlikte düşünmeyi öneren bu yaklaşımın önümüzdeki dönemde daha fazla gündeme gelmesi bekleniyor.